Όμιλος Εικαστικών 2014-2015

Όμιλος Εικαστικών

Κυριακή, 19 Οκτώβριος 2014 08:31

ΟΜΙΛΟΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ για τα ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Τάξεις: Γ' εως ΣΤ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Αργυρίου Αιμιλία, ΠΕ08

Σχ. έτος 2014-2015

 

 

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΙΛΟΥ

 

"Ψυχογραφώντας την ανθρώπινη μορφή στα καλλιτεχνικά δημιουργήματα, από την προϊστορική ως τη σύγχρονη τέχνη".

Άξονες:

Τελετουργικές τέχνες, Θρησκευτική και χρηστική τέχνη (αναζήτηση συμβολισμών).

Διακοσμητική και κοσμική, "ιστορική" τέχνη.

Μοντερνισμός: αντίληψη της τέχνης ως έκφραση.

Τέχνη και Λαογραφία.

Φωτογραφία, Σκίτσο, Κινούμενο σχέδιο, Γελοιογραφία/ Καρικατούρα: παλαιότερη και σύγχρονη (εμπορική τέχνη).

Θέατρο, Λογοτεχνία και η σχέση τους με την εικαστική έκφραση.

Νεοελληνική τέχνη και σύγχρονες καλλιτεχνικές τάσεις στην αναπαράσταση της ανθρώπινη μορφής.

 

Διδακτικοί στόχοι:

 

Η συνειδητοποίηση του ρόλου της εικαστικής δημιουργίας και της μελέτης των καλλιτεχνικών μορφών σε μια πιο ολιστική προσέγγιση της γνώσης.

Η κατανόηση του ρόλου της τέχνης στην κοινωνία, και της σχέσης μεταξύ καλλιτεχνικών και άλλων επαγγελμάτων, τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα.

Η διαρκής ανάπτυξη δεξιοτήτων μέσα από την καλλιτεχνική πρακτική.

Η ενίσχυση της παρατηρητικότητας, της αντίληψης καθώς και της κριτικής και συνθετικής ικανότητας.

Η ενίσχυση της ικανότητας για ενσυναίσθηση μέσα από τη μελέτη ανθρώπινων χαρακτήρων και των χαρακτηριστικών τους.

Η καλλιέργεια της φαντασίας και της επινοητικότητας με την ενθάρρυνση για αυτενέργεια.

Η καλλιέργεια σχέσεων μεταξύ μαθητών του Ομίλου και η κοινωνικοποίηση, μέσα από συνεργατικά μοντέλα μάθησης.

 

ΣΗΜΕΙΑ- ΚΛΕΙΔΙΑ

Μάθηση της τέχνης μέσα από καλλιτέχνες.

Σύνδεση με άλλα γνωστικά πεδία, με βάση τους θεματικούς άξονες: Θρησκευτικά, Ιστορία, Γεωγραφία, Λογοτεχνία, Θεατρική Αγωγή, Μουσική.

 

 

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Η ιστορία και η θεωρία της τέχνης ως τομέας της αισθητικής αγωγής, συμβάλλει στην αφομοίωση της γνώσης άλλων γνωστικών πεδίων, και δεν έχει καθόλου να κάνει με στείρα απομνημόνευση. Μέσα από την τέχνη που δημιουργήθηκε για να εκφραστεί μια ιδέα, καταννοούμε πιο βαθιά τα κίνητρα των αποφάσεων για κάθε μορφής δράση, μελετώντας τις συνθήκες γένεσής της στο ιστορικό γίγνεσθαι. Γι΄αυτό και τα σχολικά εγχειρίδια διαφόρων μαθημάτων χρησιμοποιούν συχνά για την εικονογράφησή τους έργα τέχνης, που όμως δυστυχώς, από τη μια πλευρά είναι κακοτυπωμένα ή πολύ μικρής κλίμακας για να "διαβαστούν", και από την άλλη παραβλέπονται λόγω του μεγάλου όγκου της διδακτέας ύλης. Είναι μέλημα του καθηγητή Καλλιτεχνικών να αναδείξει το ρόλο των εικόνων στα βιβλία, ειδικά όταν πρόκειται για καλλιτεχνικά έργα, ανιχνεύοντας έτσι με τους μαθητές τις σχέσεις μεταξύ γνωστικών πεδίων (σχέσεις μεταξύ εικόνας και λόγου).

 

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Όμιλος σε κάθε του υποενότητα, θα έχει δύο μέρη΄θεωρητικό και πρακτικό. Στο πρώτο μέρος θα επιδιώκεται: είτε η αναζήτηση πληροφοριών από τα παιδιά, για μια συγκεκριμένη μορφή τέχνης (π.χ. Μινωική)- με ταυτόχρονη μορφολογική ανάλυση της υπο συζήτηση ενότητας (εφόσον το επιτρέπει η ηλικία των παιδιών)- είτε η ενσυναισθητική προσέγγιση των καλλιτεχνημάτων για την αποκρυπτογράφηση του νοήματός τους (για τις μικρότερες ηλικίες). Ύστερα από την ιχνηλάτηση της τέχνης παλαιότερων εποχών, οι μαθητές θα πειραματίζονται με τεχνικές για την παραγωγή νέων μορφών απεικόνισης, με έντονο το στοιχείο του πειραματισμού (που προσιδιάζει τόσο στην ηλικία τους όσο και στον χαρακτήρα της μαθητείας τους στο σχολείο), διατηρώντας όμως την αρχική αναφορά και την κεντρική ιδέα, που είναι το πορτρέτο (ή η ολόσωμη φιγούρα). Αυτό θα είναι το δεύτερο μέρος του Ομίλου (το πρακτικό). Ανάλογα λοιπόν με τις κλίσεις τους, την ηλικία τους και τον τρόπο που συλλαμβάνουν μια καλλιτεχνική ιδέα, θα επιδίδονται σε διαφορετικού τύπου δραστηριότητες τέχνης. Η πρακτική ενασχόληση με την τέχνη σε καμία περίπτωση δεν θα περιοριστεί σε "αντιγραφή" γνωστών έργων και η καθιερωμένη τακτική σύνδεσης θεωρίας και πρακτικής της τέχνης, δεν αφορά περιγραφική διαδικασία αλλά περισσότερο αναλυτική, με τελικό στόχο την απόδοση των έργων που χρησιμοποιούμε ως εποπτικό υλικό, σε μια σύγχρονη και κυρίως πιο προσωπική εκδοχή. Από τη στιγμή που έχει γίνει μια σχετική "θεωρητική" προετοιμασία κάθε επιμέρους θέματος, υπάρχουν δύο δρόμοι ανάπτυξής του: α) η θεατρική απόδοσή του με κάποια δράση, η οποία θα δώσει μετά και πάλι τη σκυτάλη στη ζωγραφική απεικόνιση και β) η καθαρά μορφική μελέτη των εικόνων, κατά την οποία θα γίνονται και παραλληλισμοί ή συσχετισμοί μεταξύ καλλιτεχνικών τάσεων διαφόρων εποχών και γεωγραφικών περιοχών που παρουσιάζουν ομοιότητες. Αυτή η δεύτερη προοπτική διερεύνησης του θέματος, που απευθύνεται περισσότερο σε μαθητές μεγαλύτερων τάξεων, θα δίνει την ευκαιρία να γίνεται για παράδειγμα και σύνθεση ή μίξη στοιχείων από διάφορες καλλιτεχνικές μορφές, από την οποία θα γεννιώνται νέα σύνολα. Η ζωγραφική πρακτική και σε αυτή την περίπτωση δουλειάς, δεν έχει ακαδημαϊκό χαρακτήρα, γιατί τα παιδιά δεν παύουν να δουλεύουν με τη φαντασία αλλά και με την κρίση τους.

 

Κάθε δημιούργημα που θα αποτελεί μέρος του εποπτικού υλικού μας, έχει διττό χαρακτήρα και πολλές φορές διπλό ρόλο, κάτι που το κάνει πολυσήμαντο. Γι' αυτό και οι άξονες που σκιαγραφούν το περιεχόμενο του Ομίλου Εικαστικών, αλληλοσυσχετίζονται και δεν αποτελούν ανεξάρτητα υποθέματα. Αναπτύσσονται τόσο οριζόντια όσο και κάθετα, ώστε μοιραία διαπλέκονται μεταξύ τους, πάντα στην προσπάθεια αναζήτησης μιας ιδέας ή του νοήματος ενός έργου (είτε πρόκειται για το έργο που έχουμε ως αντικείμενο μελέτης, είτε πρόκειται για το έργο που φτιάχνουν τα παιδιά). Επιπλέον, η συμμετοχή μαθητών διαφορετικών τάξεων στον Όμιλο Αισθητικής Αγωγής, δεν επιτρέπει τόσο εύκολα να υπάρχει "γραμμική" εξέλιξη στην ύλη του Ομίλου αφού δεν υπάρχουν πάντα σαφείς διαχωριστικές γραμμές μεταξύ όλων των θεματικών αξόνων που τον συναποτελούν, όπως προανέφερα. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι ειδικά η σύγχρονη τέχνη, εκ των πραγμάτων εμπλέκει πολλές περιοχές γνώσης, συνδέοντας π.χ. την τέχνη ακόμα και με την οικολογία ή τις κοινωνικές επιστήμες, οπότε είναι ένα ευρύ πεδίο έρευνας που τελικά "δένει"  τους φαινομενικά ανεξάρτητους τομείς του Ομίλου.

 

Στα Καλλιτεχνικά μαθήματα λοιπόν, ενυπάρχει η αντίληψη της "σπειροειδούς" μάθησης ενώ υπεισέρχεται και η αρχή της διαθεματικότητας -κάτι που διαφαίνεται από τους άξονες της θεματικής του Ομίλου. Κάθε καλλιτεχνική μορφή μπορεί να αποτελέσει υλικό μελέτης, απλά προσεγγίζεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε ηλικία. Παράλληλα αξιοποιούνται όμοια μέσα και τεχνικές αλλά για κάθε ηλικία αλλάζει το επίπεδο δυσκολίας της δραστηριότητας. Μία άλλη διάσταση του ζητήματος σε ότι έχει να κάνει με τη διαθεματικότητα, είναι ότι δεν υπάρχει απόλυτη έννοια του "ταλέντου", αφού κάθε παιδί έχει διαφορετικές δυνατότητες και είναι σχετικό το τί θεωρείται εύκολο ή δύσκολο στην τέχνη. Για το λόγο αυτό ο Όμιλος πρόκειται να καλύψει ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων και θεματολογίας γύρω από την αναπαράσταση του ανθρώπου, βρίσκοντας παράλληλα ανταπόκριση και στην Ιστορία όλων των τάξεων στις οποίες απευθύνεται. Για πιο σύγχρονους  καλλιτέχνες που θα μελετήσουμε και το έργο των οποίων δεν έχει τόσο ηθογραφικό ή αφηγηματικό χαρακτήρα, θα αναζητηθούν διασυνδέσεις με τη λογοτεχνία, ή θα εμπλουτιστεί ο Όμιλος με τη δημιουργική γραφή και το θέατρο (εφόσον υπάρξουν αντίστοιχοι Όμιλοι ή άλλου είδους σχολικές δραστηριότητες με τέτοιο χαρακτήρα). Είναι αναμενόμενο πάντως για κάθε κομμάτι της ύλης του Ομίλου, ότι θα είναι πιο ευαίσθητοι οι μαθητές της αντίστοιχης τάξης που διδάσκεται τη δεδομένη στιγμή την Ιστορία της εποχής που φτιάχτηκε το υπό συζήτηση έργο, ή εκείνοι που πιθανό να το έχουν δει σε κάποιο βιβλίο Λογοτεχνίας. Δεν είναι όμως και αυτοσκοπός οι μαθητές της Δ΄τάξης για παράδειγμα να ζωγραφίζουν μόνο τις φιγούρες στην Αρχαία αγγειογραφία, ενώ οι μαθητές της Ε΄τάξης να επιδίδονται σε ψηφιδωτό, επειδή διδάσκονται τη Βυζαντινή Ιστορία. Μέχρι ένα σημείο είναι καλό να συμπίπτει το θέμα στα Εικαστικά με το θέμα στην Ιστορία, γιατί άλλωστε και οι δάσκαλοι των τάξεων αξιοποιούν αυτή την ευκαιρία για καλλιτεχνική έκφραση και για την κατανόηση ίσως του μαθήματος της Ιστορίας, όμως την ώρα των Εικαστικών οι ίδιοι οι μαθητές, έχει διαπιστωθεί ότι αναζητούν διεξόδους από τα άλλα μαθήματα, οπότε μπορεί να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της προσωπικής έκφρασης και της  καθαρής έρευνας.

 

Είναι αυτονόητο ότι θα υπάρξει η δυνατότητα αλλά και η αναγκαιότητα για συνεργασία με όλους τους δασκάλους των αντίστοιχων τάξεων των μαθητών που είναι στον Όμιλο Αισθητικής Αγωγής, στο κομμάτι που αφορά κυρίως στην Ιστορία που διδάσκονται και εν μέρει στη Λογοτεχνία. Επίσης με τις άλλες δύο ειδικότητες της Αισθητικής Αγωγής, είναι δυνατή μια πιο στενή συνεργασία. Ο Μουσικός του σχολείου θα μπορεί να προτείνει μουσικά ακούσματα από όλη τη γκάμα συναισθημάτων ώστε να είναι κατάλληλα για εικαστική απόδοση από τους μικρότερους μαθητές, κατά το πνεύμα της Μονέρνας τέχνης των αρχών του 20ου αι. Με φόντο  τη μουσική θα αποτυπώνονται οι διάφορες "δονήσεις", δίνοντας στις μορφές τους βάθος (και αυτό επίσης αποτελεί μια μορφή θεατρικής δράσης λόγω του χειρονομιακού χαρακτήρα της δουλειάς). Ο καθηγητής της Θεατρικής Αγωγής μπορεί να προσκαλέσει τα παιδιά σε θεατρικά παιχνίδια και αυτοσχεδιασμούς στους οποίους οι μαθητές θα φορέσουν μάσκες ή κούκλες που θα έχουμε προηγουμένως φτιάξει στα πλαίσια των Εικαστικών. Και αντιστρόφως, δύναται να δώσει ο Θεατρολόγος πρώτα μια ενδεικτική θεματολογία αλλά με περιθώρια ελευθερίας στην έκφραση των παιδιών, για τη δημιουργία μάσκας ή κοστουμιών. Παρατίθεται ενδεικτικό διάγραμμα ροής μαθημάτων με τις αντίστοιχες δραστηριότητες. Σε περίπτωση που υπάρχει αρκετή ανομοιογένεια στο τμήμα, θα γίνουν διαφορετικοί συνδυασμοί θεμάτων και θα δουλεύουμε ενδεχομένως παράλληλα δύο ή τρείς άξονες για μεγαλύτερο όμως διάστημα. Υποστηρικτικά για την πορεία του Ομίλου, θα λειτουργήσουν ανάλογες επισκέψεις σε καλλιτεχνικά εργαστήρια: κεραμικής, αγιογραφίας-ψηφιδωτού και υφαντικής, καθώς και εκπαιδευτική επίσκεψη στο Νεστορίδειο ή /και επίσκεψη στο σχολείο ενός τοπικού καλλιτέχνη.

 

 

ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

 

ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: 2 ανα εβδομάδα. Συνολική διάρκεια Ομίλου, πλην των εορτών: 7 μήνες.

 

Θεματικές υποενότητες-άξονες, και διδακτικές προτάσεις

1ος μήνας Με αφορμή τις τελετουργικές και θρησκευτικές τέχνες στους διάφορους αρχαίους πολιτισμούς, ασχολούμαστε με:

ασκήσεις με πηλό και ζωγραφική μορφών πάνω σε πέτρα.

κατασκευή μάσκας με παπιέ μασέ (χαρτοπολτό) ή με χαρτόνι.

τεχνικές αμμογραφίας και αναγλύφου-ασαμπλάζ με θέμα τη μορφή.

σκίτσο με θέμα μορφές από τους αρχαίους πολιτισμούς, πορτρέτα Φαγιούμ.

Δυνατότητες επέκτασης περιεχομένου: Διερεύνηση σχεδίου και χρώματος στη Μοντέρνα τέχνη π.χ. Γκωγκέν, Ματίς, κυβιστές ζωγράφοι, Τζιακομέτι, Χένρυ Μούρ, Ντυμπυφέ, παραδείγματα γλυπτικής και ασαμπλάζ από τον Κυβισμό και το Ντανταισμό αντίστοιχα, και σύγχρονα παραδείγματα όπως των: Ακριθάκη και Γαιτη. Επιλέγονται καλλιτέχνες που εμπνεύσθηκαν από τον πριμιτιβισμό.

2ος μήνας Η χρηστική-διακοσμητική τέχνη από την αρχαία Ελλάδα, το Δυτικό Μεσαίωνα, το κίνημα Arts & Crafts και την Αρ Νουβώ, όπως επίσης η ανατολική τέχνη (Ισλαμική και της Άπω Ανατολής του 19ου αιώνα), είναι αφορμές για:

Καλλιγραφία.

Καρικατούρα ανθρώπινης μορφής και γενικά σκίτσο΄ συνδυασμένη πρακτική σχεδίου με φωτογραφικό κολάζ.

Ζωγραφική με προβολή σε συσκοτισμένο χώρο (για την κατανόηση του μελανόμορφου σε αντιδιαστολή με το ερυθρόμορφο αγγείο), αλλά και για την εξάσκηση στο σχέδιο του προσώπου που παραμορφώνεται από το φώς.

Διακόσμηση χρηστικών αντικειμένων με ζωγραφική-σχέδιο πορτρέτου/φιγούρας.

Δυνατότητες επέκτασης περιεχομένου: Σύγχρονοι σκιτσογράφοι, κόμικς. Νεοελληνική χαρακτική π.χ. Βάσως Κατράκη, Τάσσου κ.α. Η μορφή του ήρωα Καραγκιόζη θα μπορούσε να αποτελέσει ξεχωριστή ενότητα κάτω από το γενικότερο τίτλο του Θεάτρου Σκιών.

3ος μήνας Η Μεσαιωνική χριστιανική τέχνη -Μακεδονική και Κρητική Σχολή αγιογραφίας, Ψηφιδωτά Ραβέννας (Ρωμανική ζωγραφική), Βιτρώ στον Ευρωπαϊκό Βορρά- ο El Greco και οι Εξπρεσιονιστές ζωγράφοι των αρχών του 20ου αιώνα, μας δίνουν ερεθίσματα για χρωματικές  μελέτες. Μπορούν να γίνουν εργασίες με:

Αντιστροφή χρωμάτων -ελεύθερη απόδοση των ίδιων έργων με έμφαση στο χρώμα.

Απόδοση πορτρέτου με κολάζ/μικτά μέσα ή φωτοκολάζ όπου θα κυριαρχεί το χρώμα και σε σχέση με κάποιο συναίσθημα ή για την αποτύπωση ενός ανθρώπινου χαρακτήρα.

Άσκηση ψηφιδωτού, ή ζωγραφική με πετραδάκια και γενικά υλικά της φύσης, ή ζωγραφική σε γυαλί, ώσπου να προκύψει ανάλογη μορφή.

Δυνατότητες επέκτασης περιεχομένου: ανατρέχουμε πάλι στα Φαγιούμ (ως επιρροή για την Ρωμαικής τέχνης, και προσεγγίζουμε τη Νεοελληνική τέχνη στο κομμάτι που αυτή επηρεάστηκε από τη Βυζαντινή.

4ος μήνας Η τέχνη από την εποχή της Αναγέννησης, του Μπαρόκ και του Νεοκλασσικισμού (θρησκευτική και κοσμική συγχρόνως η πρώτη, "ιστορική" ζωγραφική η μετέπειτα), λόγω της εγγενούς δυσκολίας της δεν προσφέρεται για καθαρά εικαστική απόδοση στο Δημοτικό σχολείο. Τέτοια παραδείγματα τέχνης όμως μπορεί να αποτελούν αφορμές περισσότερο για θεατρικό παιχνίδι και να αποδοθούν με αυτοσχεδιαστικό τρόπο, χωρίς να αισθανθούν τα παιδιά ότι πρέπει να αναπαράγουν τέτοιες μορφές. Σαν εικαστικές δραστηριότητες προτείνονται:

Μεγέθυνση μορφής και μεταφορά με κάναβο, για άσκηση στις φωτοσκιάσεις (μόνο για ΣΤ΄τάξη). Γεωμετρική απόδοση του θέματος με ποικιλία γραφισμών και τη χρήση πένας.

Δημιουργία χάρτινης μάσκας των εικονιζόμενων πορτρέτων που μελετάμε, για αξιοποίηση σε θεατρική αναπαράσταση. Εναλλακτικά, με παρόμοιες αφορμές μπορούν να γίνουν κατασκευές ανθρώπινων μορφών όπως του του Βλάσση Κανιάρη.

Σκίτσο με πένα ή μολυβοκάρβουνο, ή τεχνική grisaille με άσπρη και μαύρη τέμπερα για αυτοπροσωπογραφία, ή πορτρέτο συμμαθητή από παρατήρηση. (Μπορεί να χρησιμοποιηθεί η φωτογραφία).

Φωτοκολάζ από πολύ μικρά κομμάτια εικόνων πάνω στο θέμα που δίνεται. Εδώ μπορεί να συνδυαστεί με την προηγούμενη εργασία για μικτή τεχνική, και τελικά να αποτελέσει και μάσκα (το ίδιο έργο δηλαδή διαπερνά πολλές τέχνες). Μπορεί στο φωτοκολάζ να γίνει και αναγωγή σε άλλη χρωματική γκάμα.

Δυνατότητες επέκτασης περιεχομένου: σύγκριση με τη Ρωμαϊκή νωπογραφία (fresco), τα Φαγιούμ, τη ζωγραφική Ελλήνων της Σχολής του Μονάχου (όπως Λύτρα και Γύζη), ή νεότερους και σύγχρονους εκπροσώπους της αναπαραστατικής τέχνης. Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής με θέμα τον εκάστοτε εικονιζόμενο πίνακα.

5ος μήνας Έλληνες ζωγράφοι της γενιάς του '30 και μετέπειτα, η περίπτωση του ζωγράφου Θεόφιλου και η σχέση του με τη Λαϊκή τέχνη.

Τα παιδιά εδώ θα δουλεύουν σε ομάδες και η κάθε μία αναλαμβάνει να κάνει έρευνα για έναν ζωγράφο μόνο. Έργα του θα αποδώσουν εν συνεχεία, με ποικίλους τρόπους, διερευνώντας την επιρροή (όπου υπάρχει) της λαϊκής τέχνης στο έργο τους.  Θα αξιοποιηθούν μέθοδοι δουλειάς που δοκιμάστηκαν το προηγούμενο διάστημα.

6ος μήνας Οι απαρχές της κινηματογραφικής εικόνας, Φουτουριστές ζωγράφοι-γλύπτες που ενδιαφέρθηκαν για την εντύπωση της κινούμενης μορφής και σύγχρονοι εικαστικοί καλλιτέχνες που  διαπραγματεύονται τη φιγούρα με τεχνικές ντεκουπάζ, ασαμπλάζ και φωτογραφία (π.χ. Γαίτης, Κεσσανλής, Tony Cragg, David Hockney), μας δίνουν αφορμές για:

Πολύπτυχα με πρόσωπα ή αφηγήσεις σε σκίτσα τα οποία θα προεκτείνονται στο χώρο υπό μορφή αναδιπλούμενων φύλλων, όμοια με μακέτα επενδυμένη ζωγραφικά. Μπορεί να συνδυαστεί η δραστηριότητα με την ιδέα της Αρχιτεκτονικής, και σε συνάρτηση με κάποια αφήγηση (θεατρικό έργο). Ακόμα μπορεί να φτιαχτεί σκηνικό-μινιατούρα με τους χαρακτήρες σε μικρογλυπτική ή ντεκουπαζ.

Σχέδια σε διαφάνειες που θα προβληθούν με διαφανοσκόπιο αλληλοκαλυπτόμενες, για δημιουργία μεγάλων συνθέσεων. Στην πορεία θα γίνονται σταδιακές μετατοπίσεις γεννώντας έτσι το εφέ της κίνησης. Προκύπτει ένα είδος ανθρωπομορφικού μοτίβου.

Χαρτογλυπτική με θέμα το πρόσπωπο για δημιουργία αναγλύφου (Μπορούμε να παραδειγματιστούμε από τα ανάγλυφα του ζωγράφου Pavlos).

Ζωγραφική φιγούρας ή προσώπου σε κομμάτι φελιζόλ (ή/και με πλάσιμό του), όπου θα αξιοποιούνται όλες οι δυνατές πλευρές του για πολλαπλές μορφές σε ένα αντικείμενο.

Zωγραφική σε βιβλίο (σε συνέχειες), με αφήγηση σε διαφορετικές σελίδες ενιαία ζωγραφισμένες και η σχέση με το κινούμενο σχέδιο, τη ζωγραφική σε πάπυρο και το πανοραμίκ (ή πανόραμα) ως τεχνική στη ζωγραφική και τη φωτογραφία.

Δυνατότητες επέκτασης περιεχομένου: μπορεί να γίνει ανεξάρτητη ερευνητική εργασία για τις εφευρέσεις της φωτογραφίας και του κινηματογράφου, σχετικά με την εξέλιξη του θεάματος, όπως και Διαθεματική εργασία με τα Φυσικά, για το φώς και το χρώμα.

7ος μήνας Ο Υπερρεαλισμός, η Ποπ Άρτ και η Σύγχρονη τέχνη ιδίως η ελληνική σαν πιο προσφιλής ίσως στα παιδιά, είναι αντικείμενο που συναντήσαμε ήδη και στις παραπάνω υποενότητες, που κατά κάποιο τρόπο αλληλοσυμπληρώνονται. Η σύγχρονη τέχνη από μόνη της έχει ποικίλες αναφορές σε διάφορες μορφές τέχνης του παρελθόντος. Γι' αυτό ουσιαστικά στο στάδιο αυτό επαναπροσδιορίζονται οι σχέσεις των τεχνών μεταξύ τους, μέσα από την εκτεταμένη και συνεχιζόμενη διερεύνηση πάνω σε μικτές τεχνικές, που θέλαμε φέτος να καταλάβουν ένα σημαντικό κομμάτι της διδασκαλίας. Στο διάστημα αυτό θα τελειοποιούνται εργασίες και θα επεκτείνονονται τα ενδιαφέροντα των μαθητών σε εναλλακτικές μεθόδους δουλειάς που πάντα προκύπτουν από την πολύμηνη ενασχόληση με ένα θέμα, που στην προκειμένη περίπτωση είναι η ανθρώπινη μορφή με έμφαση στο πορτρέτο. Και το κολάζ  σαν μέσο έκφρασης αφηρημένων ιδεών, είναι πρόσφορο για την έκφραση νοημάτων που πηγάζουν από τραγούδια ή ποιήματα. Μπορούν να γίνουν εργασίες με αφορμές λογοτεχνικά-θεατρικά έργα, ή δημιουργική γραφή σε περίπτωση δημιουργίας αντίστοιχου Ομίλου. Εδώ λοιπόν δεν θα υπάρχει τόσο το εικονογραφικό "πρότυπο" από άλλο εικαστικό έργο, αλλά αντίθετα θα δημιουργήσουν τα παιδιά κάτι μόνα τους, με τη συμβολή και άλλων μαθημάτων.

 

Ενδεικτικό υλικό διδασκαλίας Καλλιτεχνικού Ομίλου:

 

Σπηλαιογραφίες, Κυκλαδικός, Μινωικός και Μυκηναικός πολιτισμός, Αρχαία Ελληνική Αγγειογραφία, Μικρογλυπτική διαφόρων αρχαίων πολιτισμών, Αφρικανικές μάσκες, πορτρέτα Φαγιούμ, Ρωμαϊκή τέχνη: Νωπογραφία, Ψηφιδωτό, Σχέδιο (σκίτσο) προσωπογραφίας από την εποχή της Αναγέννησης και του Μπαρόκ, σχέδιο στον Ιμπρεσσιονισμό, Κυβισμός, Εξπρεσιονισμός, Φουτουρισμός, Νταντά, Υπερρεαλισμός, Ποπ Άρτ, Σύγχρονη τέχνη. Ελληνες ζωγράφοι: Παρθένης, Μαλέας, Μόραλης, Παπαλουκάς, Εγγονόπουλος, Κόντογλου, Γουναρόπουλος, Μπουζιάνης, Τσαρούχης, Φασιανός, Μυταράς, Θεόφιλος. κ.α.

 

Εποπτικά μέσα-υλικά:

Βιβλιογραφία πάνω στην ιστορία της τέχνης, και σε θεωρητικά κείμενα για την τέχνη (π.χ. ρήσεις καλλιτεχνών)

Μονογραφίες καλλιτεχνών και κατάλογοι Μουσείων με έργα για παρουσίαση στην τάξη.

Φύλλα εργασίας με απλοποιημένο κείμενο που μιλά για τις διάφορες τέχνες και συνδυασμένες δραστηριότητες που περιλαμβάνουν κριτική-ανάπτυξη θέματος και σχέδιο/ζωγραφική σε μικρή κλίμακα.

Μικρές παρουσιάσεις Powerpoint για κάθε υποενότητα με εικόνες από βιβλία ή το internet.

Λογισμικό: ΚΑΣΤΑΛΙΑ, Εικαστικά Δημοτικού, Ιστορία της τέχνης (αναρτημένα στον δικτυακό τόπο e-yliko).

DVD της εκπαιδευτικής ραδιοτηλεόρασης.

 

 

 

Βιβλιογραφία:

Απολλινάριος Ζιγιέμ: "Οι κυβιστές ζωγράφοι", εκδόσεις Νεφέλη, 1983

Αρνασόν: "Ιστορία της τέχνης", εκδόσεις Παρατηρητής

Γκόμπριχ: "Το χρονικό της τέχνης", Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1999

Λούντεν Τζών: " Πρώιμη Χριστιανική και Βυζαντινή Τέχνη", εκδόσεις Καστανιώτη, 1999

Κλέε Πάουλ: "Για τη μοντέρνα τέχνη", εκδόσεις Κάλβος

Κοκκόρου Αλευρά: "Η τέχνη της Αρχαίας Ελλάδας, σύντομη Ιστορία", εκδόσεις Καρδαμίτσα, 1995

Μαυροπούλου-Τσιούμη Χρυσάνθη: "Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Ρέκος, 1992

Μπρετόν Ανδρέας: "Υπερρεαλισμός και ζωγραφική", εκδόσεις Ύψιλον, 1981

Παππάς Γιάννης: "Κείμενα για την τέχνη", εκδόσεις Νεφέλη, 1993

Πάμπλο Πικάσο: "Σκέψεις για την τέχνη", εκδόσεις PRINTA 2002

Σάλλα-Δοκουμετζίδη Τιτίκα: "Δημιουργική φαντασία και παιδική τέχνη", εκδόσεις Εξάντας, 1996

Τσάπμαν Λάουρα: "Διδακτική της Τέχνης", εκδόσεις Νεφέλη, 1993

Χαραλαμπίδης Άλκης: "Η τέχνη του 20ου αιώνα", UNIVERSITY STUDIO PRESS, 1990.

Χατζηνικολάου Νίκος: "Νοήματα της εικόνας", Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, 1999.

Χρήστου Χρύσανθος: "Ιταλική Ζωγραφική του 14ου και 15ου αιώνα", Σύλλογος προς διάδοσιν ωφέλιμων βιβλίων, 1996

"Οι Έλληνες Ζωγράφοι 19ος - 20ος αιώνας", εκδόσεις Μέλισσα, 1988

 

Μονογραφίες-Κατάλογοι εκθέσεων μουσείων

"Leonardo Drawings", Dover Art Library Publications, 1980

"Rembrandt: an inspiration for Goya", Mazzotta, 2001

"Masterpieces from the Peggy Guggenheim Museum Collection", Guggenheim Museum Publications, 2000

"Alberto Giacometti' Γλυπτική, Ζωγραφική, Σχέδια". Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Ίδρυμα Β. & Ε. Γουλανδρή, 1992

"Mάκης Θεοφυλακτόπουλος, Ζωγραφική 1965-1986", Δημοτική Πινακοθήκη Ρόδου, Ολκός 1987

"Συλλογή Σχεδίων του Μουσείου Φρυσίρα", Αθήνα.

"Τhe Collection Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia", Madrid, 2000

"PICASSO", Picasso Museum, Barcelona, Editorial Escudo De Oro S.A.

Yves -Alain Bois: "Matisse and Picasso", Flammarion, 2001